ZDROWIE, SIŁA, DŁUGIE ŻYCIE
Na świecie występuje obecnie kilkadziesiąt ras pierwotnych.
Pochodzą z różnych kontynentów, ale często łączy je jedna cecha:
wyglądają jak niepozorne mieszańce. Są oczywiście wyjątki, jak np. potężna Akita Amerykańska czy uroczy szpic pomeranian. Jednak większość ras, o nazwach trudnych do wymówienia, jak norrbottenspets, czy lapinkoira imponuje charakterem, a nie aparycją. Oczywiście dopóki dokładnie się im nie przyjrzymy. Wtedy odkrywamy cechy godne królewskich portretów.
Rasy pierwotne zazwyczaj nie chorują, bo nie cierpią na schorzenia wynikające z ingerencji człowieka w jej strukturę. Są to psy, których wygląd nie ulegał znaczącej zmianie na przestrzeni setek lub tysięcy lat, gdyż szczęśliwie, nie próbowano eksperymentować ze wzorcem rasy. Na czym takie eksperymenty polegają, można przekonać się, patrząc na cierpiące na stawy owczarki niemieckie, którym skracano tylne łapy, lub przegrzewające się w upałach na śmierć mopsy i buldożki francuskie, którym skracano i spłaszczano pyski.
Przedstawiciele ras pierwotnych, dostosowali się oczywiście do zmieniającego świata, nauczyli się pokojowej i przyjacielskiej koegzystencji z człowiekiem, ale zachowali swoje silne instynkty, skrypty zachowań i atawizmy. Podengo portugalski na przykład praktycznie nie pachnie – przynajmniej dla człowieka, często zakopuje swoje odchody. Jeśli żyje w towarzystwie drugiego podengo, prawdopodobnie idąc z rodziną na spacer, jeden będzie szedł na czele pochodu sprawdzając teren, drugi będzie go zamykał, asekurując stado przed atakiem znienacka. Warto poczytać o rasach pierwotnych więcej, by wiedzieć, jak cenny skarb ma się za przyjaciela.